جاذبه های گردشگری ایران - قلعه والی ایلام - قسمت اول

جاذبه های گردشگری ایران - قلعه والی ایلام - قسمت اول

2safar

قلعه والی یک از جاذبه های تاریخی و گردشگری زیبایی است که در شمال شهر ایلام قرار دارد، قلعه ای که بازگو کننده ی دوره ی تاریخی پر رخدادی در غرب ایران به شمار می آید و گردشگران در کنار این قلعه تاریخی به زوایای دیگر از تاریخ ایران رآشنا خواهند شد و ما در این مسیر داستان های این قلعه، این شهر و این سرزمین پر حادثه را بازگو می کنیم. قلعه والی بنایی برجامانده از دوران قاجاریه است، دورانی که نواحی غرب ایران، به طور مشخص لرستان و ایلام توسط والیان پشتکوه اداره می شد . این قلعه در سال 1326 هجری قمری توسط والی ایلام غلامرضا خان فیلی بنا شد، بنایی که مشخصه های معماری و زیبای شناختی گردشگران را شیفته ی خود می کند و فضایی بسیار تماشایی و دلفریب دارد. اما مهمتر از این جنبه های زیبا شناختی، گردشگرانی که به این قلعه قدم می گذارند، با تاریخ ایران بهتر آشنا می شوند. والیان فیلی که در نواحی ایلام، لرستان و شمال خراسان، حکومت می کردند، از دوران صفویه و درست در دوران حاکمیت شاه عباس اول صفوی به دستور شاه صفوی والی نواحی غرب ایران شدند و این سازمان دهی از سوی حکومت صفوی برای حراست در مقابل عثمانی ها در نواحی مرز غرب ایران تدارک دیده شد و عملا سیاست موفقی نیز به شمار می رفت. از این رو، والیان فیلی برای چندین قرن از دوران شاه عباس صفوی تا به قدرت رسیدن رضا شاه پهلوی یک سلسله ی فرماندهی را در این منطقه را بر عهده داشتند و به واسطه ی قدرت که در این ناحیه داشتند و ساختاری که ایجاد کرده بودند، در دوران زندیه و قاجاریه نیز به حیات خود ادامه دادند.

2safar

در برخی متون از آنها به عنوان والیان لر و والیان پشتکوه نیز نام برده شده است، چرا که در در دوره های مختلفی از تاریخی والیان فیلی فلک الفلاک در خرم آباد استان لرستان (که پیش تر در معرفی جاذبه های گردشگری شهر خرم آباد به آن پرداختیم) و ده بالا در شهر ایلام کنونی و قلعه والی کنونی را به عنوان مراکز حکومت خود انتخاب می کردند و پهنه ی جغرافیایی گسترده ای را تحت نفوذ خود داشتند. با این حال، همواره دارای روابطی مشخص با حکومت مرکزی بودند و یکی از ستون های اصلی جنگ های ایران و عثمانی محسوب می شدند.

2safar

به همین خاطر، قلعه ی والی در شهر ایلام از جمله بنای های تاریخی است، که شاید کمتر از شنیده باشید. این قلعه تاریخی به دستور والی ایلام، غلامرضا خان فیلی در ده بالای حسین آباد ساخته شد. غلامرضا خان، فرزند حسینقلی خان ابوقداره، والی لرستان پشتکوه بود که از والیان فیلی معروف در دوران ناصرالدین شاه قاجار به شمار می رفت. غلامرضا خان فیلی آخرین والی فیلی این سلسله ی محلی در ایران بود، که در سال 1307 و در خلال حکومت رضا شاه به عراق رفت و والیان فیلی ار صحنه ی سیاسی ایران خارج شدند و این قلعه تاریخی یکی از بقایای تاریخی این دوره ی 300 ساله در تاریخ ایران است.

2safar